Δευτέρα 22 Οκτωβρίου 2007

Ελαιόλαδο: Πώς πολεμά τον καρκίνο;


Το ελαιόλαδο στη διατροφή μας, μπορεί να είναι σε θέση να προστατεύει τα κύτταρα και ιδιαίτερα το DNA τους από αλλοιώσεις οι οποίες οδηγούν σε καρκίνο.

Οι διαφορές που παρατηρούνται στη συχνότητα ορισμένων καρκίνων μεταξύ της Βόρειας και Νότιας Ευρώπης, μπορεί να οφείλονται στην κατανάλωση ελαιόλαδου. Ο καρκίνος του μαστού, του παχέος εντέρου, των ωοθηκών και του προστάτη παρουσιάζουν χαμηλότερη συχνότητα στις Μεσογειακές χώρες όπου η κατανάλωση του ελαιόλαδου είναι παραδοσιακά πολύ μεγαλύτερη σε σύγκριση με τη Βόρεια Ευρώπη.

Το ελαιόλαδο βοηθά τα κύτταρα να εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου που παράγονται κατά το φυσιολογικό μεταβολισμό. Οι οξειδωτικές αυτές ουσίες, προκαλούν βλάβες στο DNA οι οποίες είναι σε θέση να οδηγούν σε καρκίνο.

Δανοί ερευνητές, βρήκαν σε πρόσφατη έρευνα ότι πιθανό είναι κυρίως τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα του ελαιόλαδου που έχουν την ευεργετική αντιοξειδωτική δράση και όχι μόνο οι αντιοξειδωτικές φαινόλες.

Στην έρευνα τους, οι Δανοί επιστήμονες μελέτησαν στο αίμα 182 Ευρωπαίων ανδρών ηλικίας από 20 έως 60 ετών, τις αλλαγές που συνέβαιναν λόγω κατανάλωσης ενός τετάρτου του φλιτζανιού ελαιόλαδου, καθημερινά για 2 εβδομάδες. Χρησιμοποιήθηκαν 3 ειδών ελαιόλαδα τα οποία είχαν διαφορετικές συγκεντρώσεις των ισχυρών αντιοξειδωτικών ουσιών, των φαινολών.

Τα ευρήματα τους, έδειξαν μια μείωση της τάξης του 13% της ουσίας 8oxodG. Η εν λόγω ουσία είναι δείκτης των βλαβών που υφίσταται το DNA του ανθρώπινου οργανισμού εξαιτίας της οξείδωσης. Η μείωση που παρατηρήθηκε ήταν η ίδια ανεξάρτητα από το περιεχόμενο σε φαινόλες του ελαιόλαδου που χρησιμοποιήθηκε.

Σημειώνεται ότι κατά την έναρξη της έρευνας, στους άνδρες από τη Βόρεια Ευρώπη, τα επίπεδα στο αίμα της ουσίας 8oxodG, ήσαν ψηλότερα από ότι στους άνδρες από τη Νότια Ευρώπη.

Τα ευρήματα αυτά, επιβεβαιώνουν ότι η Μεσογειακή διατροφή, πλούσια σε ελαιόλαδο, μπορεί να προσφέρει πολλά για τον ανθρώπινο οργανισμό όχι μόνο στον τομέα της καρδίας και των αγγείων αλλά και κατά του καρκίνου.

Ενισχύονται έτσι οι συμβουλές που δίνονται για αντικατάσταση στη διατροφή των λιπαρών που προέρχονται από τα κρέατα ή άλλα τρόφιμα ζωικής προέλευσης με φυτικά έλαια και ιδιαίτερα με ελαιόλαδο.

Οι ευεργετικές επιδράσεις της Μεσογειακής διατροφής δεν οφείλονται μόνο στο ελαιόλαδο αλλά και στα φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής αλέσεως, ξηρούς καρπούς και ψάρια που τη συναποτελούν.

Επειδή το ελαιόλαδο είναι πλούσιο σε θερμίδες, χρειάζεται προσοχή στην ποσότητα που προσλαμβάνεται. Η ανεξέλεγκτη κατανάλωση του, θα μπορούσε να συμβάλλει στην πρόσληψη περιττών κιλών και στην παχυσαρκία.

Η έρευνα από τη Δανία που σας παρουσιάζουμε, επιβεβαιώνει άλλες παλαιότερες εργασίες που έδειξαν ότι η κατανάλωση ελαιόλαδου, έχει ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία μας.

Επιστήμονες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ισπανία, το 2005 σε πειραματικές τους εργασίες, διαπίστωσαν ότι το ολεϊκό οξύ του ελαιόλαδου, εμποδίζει τη δράση του ογκογονιδίου HER-2/neu το οποίο υπάρχει στο 30% των ασθενών με καρκίνο του μαστού.

Παράλληλα το ολεϊκό οξύ, βελτιώνει τη δράση του φαρμάκου Herceptin το οποίο καταστέλλει επίσης τη δράση του ογκογονιδίου HER-2/neu. Ο μηχανισμός δράσης του ολεϊκού οξέως και του φαρμάκου είναι διαφορετικοί αλλά δρουν συνεργιστικά.

Συμπερασματικά, θα συγκρατήσουμε ότι το ελαιόλαδο, όταν καταναλώνεται με μέτρο, φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμο για την υγείας μας ιδιαίτερα για την καρδία, τα αγγεία και για την καταπολέμηση του καρκίνου και της γήρανσης.

Βιβλιογραφία:

Effect of olive oils on biomarkers of oxidative DNA stress in Northern and Southern Europeans , FASEB Journal (Federation of American Societies for Experimental Biology Journal) 2007;21(1), Ιανουάριος.

Oleic acid, the main monounsaturated fatty acid of olive oil, suppresses Her-2/neu (erbB-2) expression and synergistically enhances the growth inhibitory effects of trastuzumab (HerceptinTM) in breast cancer cells with Her-2/neu oncogene amplification, Annals of Oncology 2004;doi:10.1093/annonc/mdi090, Ιανουάριος 2005.

National Cancer Institute


Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΧΩΡΩΝ

Η έρευνα των Επτά Χωρών ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του '40 από τις ΗΠΑ - εμπνευστής και δημιουργός της ήταν ο διάσημος καθηγητής Ανσελ Κις, ο «Mr Cholesterol» όπως τον αποκαλούσαν οι Αμερικανοί, καθώς ήταν ο πρώτος εκφραστής της σύνδεσης «διατροφή-καρδιά» αλλά και εκείνης μεταξύ της χοληστερόλης με τη στεφανιαία νόσο. Στη συνέχεια συμπεριέλαβε άλλες χώρες με διαφορετικά χαρακτηριστικά, διαφορετικό τρόπο ζωής. Αποτελεί μια κλασική έρευνα-ορόσημο, τη μεγαλύτερη σε διάρκεια από όλες του είδους της, μαζί με εκείνη του Φράμιγχαμ των ΗΠΑ. Κάλυψε απαρχής 12.500 άτομα μεταξύ 40 και 60 ετών. Παρακολουθήθηκε η υγεία των εθελοντών, κυρίως σε ότι αφορούσε τα καρδιαγγειακά νοσήματα αλλά και τις κακοήθειες. Και σήμερα η έρευνα αυτή συνεχίζεται στη χώρα μας από ειδικούς της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, όπως ο καθηγητής κ. A. Καφάτος.

Στην έρευνα συμπεριελήφθη και η Ελλάδα κατόπιν πρωτοβουλίας του κ. Αραβανή. Πώς ελήφθη αυτή η πρωτοβουλία; H εξιστόρηση του ίδιου του καθηγητή δίνει την καλύτερη απάντηση: «Όταν έφυγα από την Ελλάδα για τις ΗΠΑ, νεότατος γιατρός ων, δεν είχα ακόμη δει ως φοιτητής αλλά και ως ασκούμενος περίπτωση εμφράγματος. Αφού βρέθηκα όμως στις ΗΠΑ για μεταπτυχιακές σπουδές, κατάλαβα μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα την τρομερή διαφορά στη συχνότητα εμφάνισης των νοσημάτων της καρδιάς. Είπα μέσα μου ότι στην Ελλάδα - και κυρίως στην επαρχιακή Ελλάδα - πρέπει να υπάρχει ένας διαφορετικός Θεός σε ότι αφορά την υγεία και ένας άλλος στις ΗΠΑ, ο οποίος δεν προστατεύει από τις ασθένειες της καρδιάς τους πολίτες».

Ο κ. Αραβανής πληροφορήθηκε από συναδέλφους του στη Νέα Υόρκη ότι μια νέα επιδημιολογική έρευνα που εξετάζει τη σύνδεση της διατροφής με τα καρδιακά νοσήματα ξεκινά στη Μινεσότα από τον Ανσελ Κις. «Πράγματι ο Κις το 1947 είχε ξεκινήσει την έρευνα με μία πρώτη ομάδα την οποία αποτελούσαν εργάτες σιδηροδρόμων. Τον συνάντησα στην Ουάσιγκτον το 1954 με την ευκαιρία του δεύτερου Παγκοσμίου Συνεδρίου Καρδιολογίας. Ήταν ένας καλοσυνάτος, πολύ ευγενής και έξυπνος άνθρωπος, με χιούμορ. Του εξήγησα τι συνέβαινε στην Ελλάδα - αν και ο ίδιος ήταν ως έναν βαθμό κατατοπισμένος για την κατάσταση από Ιταλούς συναδέλφους. Συναντηθήκαμε ξανά έναν χρόνο αργότερα σε συνέδριο της Αμερικανικής Ιατρικής Εταιρείας στο Σικάγο, όπου και συμφωνήθηκε η Ελλάδα να περιληφθεί στην έρευνα, καθώς διέθετε ιδιαίτερα διατροφικά χαρακτηριστικά που δημιουργούν ενδιαφέρον. Στην έρευνα περιελήφθησαν επίσης η Ιταλία, η Ολλανδία, η τότε Γιουγκοσλαβία - νυν Σερβία, η Φινλανδία, η Ιαπωνία».

H επιλογή του δείγματος στην Ελλάδα έγινε με το εξής σκεπτικό: οι περιοχές έπρεπε να είναι μακριά από το κέντρο, ώστε να μην έχουν την επίδραση της ζωής του κέντρου - αν και η Αθήνα είχε τότε ένα πρόσωπο που με τα σημερινά δεδομένα θα την έκανε να χαρακτηρίζεται χωριό. «Αν και τα χαρακτηριστικά της ζωής και της διατροφής των Ελλήνων στην ύπαιθρο ήταν τότε περίπου τα ίδια, σκεφθήκαμε να φθάσουμε στο πιο απομακρυσμένο σημείο, την Κρήτη. Ήταν ήδη γνωστό ότι στην Κρήτη η διατροφή ήταν μια τυπική διατροφή επαρχιακού λαού με μεγάλη κατανάλωση λαδιού σε συνδυασμό με σκληρή αγροτική εργασία - σωματική άσκηση σε καθημερινή βάση. H θερμιδική κατανάλωση των Κρητών για το έργο τους δεν ήταν μεγάλη. Χαρακτηριζόταν από αρκετό λίπος - κάνοντας όμως λόγο για λίπος, εννοούμε λάδι».

Επελέγη τελικώς μια αγροτική περιοχή 50 χλμ. έξω από το Ηράκλειο, το Καστέλλι Πεδιάδας. Το δείγμα ήταν της τάξεως των 620 ατόμων στην Κρήτη και έναν χρόνο αργότερα που ξεκίνησε η έρευνα και στην Κέρκυρα - σε μια περιοχή 45 χλμ. έξω από την πόλη της Κέρκυρας - περιελήφθησαν άλλα τόσα άτομα. «Τον δεύτερο χρόνο επελέγη κάποιο από τα Επτάνησα, καθώς το σκεπτικό ήταν ότι επειδή η περιοχή δεν είχε βρεθεί υπό τον τουρκικό ζυγό και είχε έλθει από πολύ νωρίς σε επαφή με την Ευρώπη, ίσως είχαν εμφανιστεί αλλαγές σε κάποιες συμπεριφορές». Ωστόσο απεδείχθη ότι ούτε ο πληθυσμός της Κέρκυρας εμφάνιζε διαφορές σε σύγκριση με τους υπόλοιπους επαρχιακούς πληθυσμούς στη διατροφή ή στην άσκηση. Τα συνολικά 1.250 αυτά άτομα είχαν έκτοτε ετήσια παρακολούθηση σε ότι αφορούσε την καταγραφή τυχόν ασθενειών και πενταετή πλήρη επανεξέταση.

Από τη μεγάλη αυτή έρευνα προέκυψε - κυρίως σε ότι αφορούσε το δείγμα της Κρήτης, αφού οι Κρητικοί ήταν και οι πιο συνεπείς στην εξέτασή τους επί τόσα έτη - ότι ο τρόπος ζωής των κατοίκων της Μεγαλονήσου αποτελεί σημαντικό παράγοντα μακροζωίας. Από τα 620 άτομα στην Κρήτη ζούσαν ως πέρυσι 154. Φάνηκε ότι από όλες τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα ο πληθυσμός της Κρήτης είχε τη μικρότερη νοσηρότητα και θνησιμότητα από καρδιαγγειακές παθήσεις. Οι διαφορές ήταν τόσες που όλοι έκαναν λόγο για «φαινόμενο Κρήτης». Το φαινόμενο αυτό απεδόθη στη διατροφή και στον γενικότερο τρόπο ζωής.

Τα αποτελέσματα της έρευνας

Η έρευνα των Επτά Χωρών προσέφερε στην επιστημονική - και μη - κοινότητα έναν διάσημο όρο. Αυτόν της «μεσογειακής διατροφής». Πρόκειται για τον πλέον προσφιλή όρο που έχει χρησιμοποιηθεί σε ό,τι αφορά τη διατροφή μέσα από την ατελείωτη λίστα των περισσότερων από 2.000 συνταγών και «συνταγολογίων» που έχουν κυκλοφορήσει. «Και αυτό συνέβη επειδή πράγματι η έννοια της μεσογειακής διατροφής είχε αντικειμενική αξία. H διατροφή αυτή μπορεί να έχει πολύ λίπος - αλλά πρόκειται για ελαιόλαδο, το οποίο ως γνωστό έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: δεν αυξάνει τη χοληστερόλη, έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες χάρη στην περιεκτικότητά του σε βιταμίνη E. Περιέχει συγχρόνως φρούτα και λαχανικά με πολλές ίνες, λίγο κόκκινο κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα με μέτρο. Με μέτρο στη διατροφή αυτή γίνεται και η κατανάλωση κρασιού». Συγχρόνως το δεύτερο «μυστικό» της μακροζωίας των μεσογειακών λαών και δη των Κρητών ήταν η σκληρή άσκηση. «Οι θερμίδες που κατανάλωναν οι άνθρωποι αυτοί ενώ εργάζονταν τόσο σκληρά ήταν 2.500-2.800. Γι' αυτό και ο δείκτης υποδορίου λίπους τους ήταν πολύ χαμηλός σε σύγκριση με τους άλλους λαούς που εξετάστηκαν».

Από την έρευνα προέκυψε όμως και μια δεύτερη πρωτιά. Μαζί με τον όρο της μεσογειακής δίαιτας εισήχθη για πρώτη φορά και εκείνος του παράγοντα κινδύνου. Ο όρος αυτός πρωτοεμφανίστηκε το 1961 συγχρόνως σε δύο έγκριτα αμερικανικά επιστημονικά έντυπα: στο «JAMA» («Journal of the American Medical Association») και στο «Circulation». Στο ένα έντυπο εισήχθη μέσω της έρευνας των Επτά Χωρών ως προδιαθετικός παράγοντας (pre-desposing factor) για τη νόσο και στο δεύτερο μέσω της μελέτης του Φράμιγχαμ ως παράγοντας κινδύνου (risk factor). H μελέτη του Φράμιγχαμ αποτελεί τη δεύτερη εκτενή διαχρονική επιδημιολογική έρευνα. Διεξήχθη σε πληθυσμό της περιοχής του Φράμιγχαμ της Μασαχουσέτης, με τη διαφορά ότι στην έρευνα αυτή σε σύγκριση με εκείνη των Επτά Χωρών συμμετείχαν και γυναίκες.

Όπως έδειξε η έρευνα των Επτά Χωρών, από τους βασικούς παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση στεφανιαίας νόσου - υπέρταση, υπερχοληστερολαιμία, παχυσαρκία, κάπνισμα, ακινησία, διαβήτης - η ύπαρξη μόνο ενός δεν είναι τόσο επιβαρυντική για την υγεία. «Ο συνδυασμός ή αλλιώς η "μαφία των παραγόντων", έστω και αν ο καθένας από αυτούς δεν εμφανίζεται σε μεγάλο βαθμό, είναι αυτός που κάνει τη μεγαλύτερη ζημιά. Μάλιστα ορισμένοι συνδυασμοί είναι πιο επιβαρυντικοί από άλλους. Για παράδειγμα, οι διαταραχές των λιποπρωτεϊνών-της χοληστερόλης-μαζί με το κάπνισμα αποτελούν πολύ κακό συνδυασμό για την καρδιά. Χειρότερο όμως όλων φαίνεται να είναι το τρίπτυχο διαταραχές της χοληστερόλης - κάπνισμα - υπέρταση» λέει ο κ. Αραβανής.

Τα συμπεράσματα της μακροχρόνιας αυτής έρευνας κάθε άλλο παρά αισιόδοξα μπορούν να είναι. Ο κόσμος απαλλάχθηκε από τις μεγάλες επιδημίες του παρελθόντος όπως η πανούκλα ή η διφθερίτιδα αλλά γνώρισε νέες μεγάλες «επιδημίες» μη μεταδοτικών ασθενειών. Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν σήμερα τον υπ' αριθμόν 1 δολοφόνο του σύγχρονου κόσμου. Τα νοσήματα αυτά τα οποία ήταν άγνωστα στην Ελλάδα του παρελθόντος, αποτελούν σήμερα τους πιο μεγάλους εχθρούς της υγείας των Ελλήνων. «Παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί και στον τομέα της έρευνας και της αντιμετώπισης των νοσημάτων της καρδιάς και των αγγείων, η συχνότητα εμφάνισής τους σε παγκόσμιο επίπεδο και στη χώρα μας συνεχώς αυξάνεται. H παρεμβατική καρδιολογία μπορεί να έχει προσφέρει πολλές λύσεις - σε πολλές περιπτώσεις να έχει σώσει τη ζωή ασθενών -, το μεγάλο στοίχημα όμως σήμερα για όλους είναι να μη φθάσουμε στο χειρουργείο. Να απαλείψουμε τα προβλήματα καρδιάς, που αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους εχθρούς της υγείας του σύγχρονου κόσμου» καταλήγει ο κ. Αραβανής. Τα λόγια αυτά, που ανήκουν σε έναν άνθρωπο ο οποίος έχει παρακολουθήσει σε βάθος - χρόνου και όχι μόνο - τις καρδιακές παθήσεις στον ελληνικό πληθυσμό, δεν χωρούν περαιτέρω σχολιασμό.


Δύο σημαντικά πολυακόρεστα λιπαρά οξέα μακράς αλύσου

Δύο σημαντικά πολυακόρεστα λιπαρά οξέα μακράς αλύσου (LCPUFAs) είναι το αραχιδονικό οξύ (AA) (Ωμέγα 6) και το εικοσιδυοεξενικό οξύ (DHA) (Ωμέγα 3), τα οποία είναι σημαντικά συστατικά της ουσίας του εγκεφάλου.

Τα AA και DHA είναι λιπαρά οξέα, σημαντικά για την ανάπτυξη της φυσιολογικής λειτουργίας του εγκεφάλου και της όρασης.

Τα AA και DHA υπάρχουν σε όλες τις κυτταρικές μεμβράνες, ιδιαίτερα στον εγκέφαλο και τον αμφιβληστροειδή.

Βεβαίως! Η έρευνα έχει δείξει ότι η πρώτη βρεφική ηλικία είναι η χρονική περίοδος της ταχύτερης ανάπτυξης του εγκεφάλου. Σε αυτή την κρίσιμη χρονική περίοδο, ο εγκέφαλος χρειάζεται ΑΑ και DHA για να αναπτυχθεί και να ωριμάσει.

Φυσικά, τα AA και DHA βρίσκονται στο μητρικό γάλα, γεγονός που εξηγεί γιατί τα παιδιά που τα έχουν θηλάσει έχουν βελτιωμένες επιδόσεις όσον αφορά στην οπτική οξύτητα και νευρική ανάπτυξη.

Ένα ενδιαφέρον σημείο που θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους οι μητέρες, είναι ότι η λήψη πολυακόρεστων λιπαρών οξέων στη μητρική διατροφή, μπορεί να επηρεάσει τη σύνθεση των λιπαρών οξέων στο μητρικό γάλα.

Μεγαλύτερη εγκεφαλική ισχύς
Μια μελέτη που διεξήχθη σε βρέφη, αποκάλυψε ότι τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα μακράς αλύσου, δηλαδή τα AA και DHA, βελτιώνουν την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος καθώς και την ικανότητα εκμάθησης στην πρώτη βρεφική ηλικία.

Τα βρέφη στη δίαιτα των οποίων περιλαμβάνεται ΑΑ και DHA επί 4 μήνες από τη γέννησή τους, εμφανίζουν ικανότητες επίλυσης προβλημάτων ανώτερες από τα βρέφη που δεν προσλάμβαναν αυτά τα οξέα. Στους 10 μήνες, αυτά τα βρέφη αξιολογήθηκαν με βάση ένα τεστ, π.χ. την ικανότητα να εκτελέσουν μια σειρά από βήματα για να επιτύχουν τον στόχο, ο οποίος ήταν να ανακαλύψουν και να πάρουν πίσω ένα κρυμμένο παιχνίδι.

Η ομάδα των AA και DHA επέτυχε μεγαλύτερη βαθμολογία.

Καλύτερη οπτική ανάπτυξη
Υπάρχουν επίσης βάσιμες αποδείξεις ότι η προσθήκη AA & DHA στη βρεφική διατροφή έχει ευεργετική και μακροχρόνια επίδραση στην οπτική ανάπτυξη. Τα ΑΑ και DHA βοηθούν στη βελτίωση της οπτικής οξύτητας σε βρέφη.

Εν κατακλείδι, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι τα AA και DHA παίζουν σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της πνευματικής και οπτικής ανάπτυξης στα βρέφη.

Μελέτες με παιδιά που έχουν θηλάσει υποδηλώνουν ότι αυτά τα οφέλη μπορεί να είναι μακροπρόθεσμα, και να παραμείνουν και στην πρώιμη ενήλικο ζωή.

Γεγονότα σχετικά με την ταχεία ανάπτυξη του εγκεφάλου και την βρεφική διατροφή

Η ταχεία εγκεφαλική ανάπτυξη είναι η περίοδος όπου ο εγκέφαλος αναπτύσσεται πολύ γρήγορα. Αρχίζει κατά το τρίτο τρίμηνο και διαρκεί μέχρι περίπου τους 30 μήνες ζωής.

Η ταχεία εγκεφαλική ανάπτυξη σχετίζεται με τη γρήγορη ανάπτυξη της νέας εγκεφαλικής δομής και λειτουργίας.

Αυτά τα δεδομένα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι αυτή η περίοδος ταχείας εγκεφαλικής ανάπτυξης δεν θα πρέπει ποτέ να διακυβεύεται και ότι η διατροφή κατά την περίοδο αυτή πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεγμένη.

Κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσιμης περιόδου, ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί προσχηματισμένα AA και DHA κατά προτίμηση από εκείνα που συντίθενται από προδρομικό υλικό.

Περίπου το 25% της εγκεφαλικής ουσίας σχηματίζεται κατά την περίοδο ταχείας εγκεφαλικής ανάπτυξης.

Για πολλά χρόνια, υπήρχε η θεώρηση ότι τα βρέφη μπορούν να συνθέτουν επαρκή ΑΑ και DHA από τους αντίστοιχους προδρόμους τους - λινολεϊκό και λινολενικό οξύ. Το λινολεϊκό και το λινολενικό οξύ θεωρούνται παραδοσιακά ως τα μόνα απαραίτητα λιπαρά οξέα.

Ωστόσο, η πρόσφατη κλινική έρευνα έδειξε ότι κατά την πρώιμη βρεφική ηλικία –την περίοδο της ταχύτερης εγκεφαλικής ανάπτυξης- ο εγκέφαλος προτιμά να χρησιμοποιεί προσχηματισμένα ΑΑ και DHA έναντι των συντεθειμένων από προδρομικό υλικό. Τα προσχηματισμένα ΑΑ και DHA μπορούν να προέλθουν από το μητρικό γάλα, μια φυσική πηγή πολυακόρεστων λιπαρών οξέων μακράς αλύσου.

Οι αγνές, φυτικές πηγές AA και DHA, είναι οι μόνες πηγές πολυακόρεστων λιπαρών οξέων μακράς αλύσου, οι οποίες αναγνωρίζονται ως ασφαλείς από τον FDA.

Άλλοι διεθνείς οργανισμοί που συνιστούν τη χρήση AA και DHA είναι ο Βρετανικός Οργανισμός Διατροφής (BNF), η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Παιδικής Γαστρεντερολογίας και Διατροφής (EPSGAN), ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας / Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (FAO/WHO) και το Ίδρυμα Υγείας Παιδιού.

Tα Αφροδισιακά της Φύσης


Αυτό που λένε «Είσαι ό,τι τρως» ισχύει απόλυτα όταν έρχεται η ώρα της απόδοσης στο κρεβάτι. Φάε σωστά και κάνε το σεξ στη ζωή σου καλύτερο.

Ισπανική μύγα, όρχεις από κατσίκι, αυγά καρδερίνας, στρείδια, καρύδια με μέλι... Εδώ και 5.000 χρόνια, οι άντρες κυνηγούν το φυσικό αφροδισιακό, που θα τους μετατρέψει σε θεούς του σεξ. Μερικά είναι επικίνδυνα, ενώ κάποια άλλα δυσάρεστα στη γεύση. Για παράδειγμα, στην Κίνα μπορεί να σου προτείνουν να φας ωμά σαλιγκάρια, σε άλλες κουλτούρες ένας άντρας μπορεί να φάει μία ακέφαλη πέρδικα ή να βουτήξει ένα φαλλικό αντικείμενο σε λάδι και πιπέρι και μετά να το βάλει κάπου, που εσύ δεν θα το έβαζες ποτέ - κι όλα αυτά προκειμένου να αναπτερώσεις το ηθικό σου. Μη βιάζεσαι όμως να απορρίψεις όλες τις επιλογές. Οι παρακάτω λύσεις είναι νόστιμες και λιγότερο επώδυνες και περιλαμβάνουν βιταμίνες, μέταλλα και βότανα που θα κρατήσουν τον σεξουαλικό μηχανισμό σου σε ετοιμότητα.

Κεράσι
Οι τροφές που μειώνουν τα επίπεδα χοληστερόλης, όπως τα φρούτα, μπορούν να κάνουν καλό στο υδραυλικό σου σύστημα. Η χοληστερόλη μπορεί να φράξει τις αρτηρίες σου, ακόμα κι αυτές που βοηθάνε το πέος να στέκεται όρθιο. Απόφυγε λοιπόν τροφές που μπορούν να ανεβάσουν τη χοληστερόλη, όπως τηγανητά, βούτυρο και κόκκινο κρέας. Οταν διεγείρεσαι, το πέος σου χρειάζεται τη δεκαπλάσια ποσότητα αίματος απ' όσο συνήθως. Οταν οι αρτηρίες στο πέος φράζονται, τότε δεν μπορεί να διασταλεί για να κρατήσει το αίμα. Ετσι είναι δύσκολο να επιτευχθεί στύση. Κράτα τη χοληστερόλη σε φυσιολογικά επίπεδα περιορίζοντας τα λιπαρά που καταναλώνεις στο 30% των συνολικών θερμίδων που τρως.
Αλλες τροφές > Οι νιφάδες βρώμης και τα όσπρια.

Στρείδια
Υπάρχουν διάφορες βιταμίνες και μέταλλα που μπορούν να βοηθήσουν την κατάσταση, αλλά ο ψευδάργυρος κάνει την περισσότερη δουλειά. Το μέταλλο αυτό σχετίζεται με γονιμότητα, σεξουαλική ικανότητα, έλξη και μακροχρόνια σεξουαλική υγεία. Είναι απαραίτητος για την παραγωγή τεστοστερόνης, ορμόνη που προωθεί την επιθυμία σε άντρες αλλά και γυναίκες. Κάθε εκσπερμάτωση μπορεί να ξοδέψει μέχρι και 5 mg ψευδαργύρου (το 1/3 των καθημερινών αναγκών σου). Η απάντησή σου σε αυτό είναι τα στρείδια: περιέχουν μεγάλη ποσότητα ψευδαργύρου, αρκεί να φας μόνο ένα για να αναπληρώσεις τις απώλειές σου.
Αλλες τροφές > Η γαλοπούλα, τα δημητριακά και τα όσπρια.

Μακαρόνια
Αν δεν έχεις πολλή όρεξη, οι εκσπερματώσεις σου είναι μηδαμινές και η ποιότητα σπέρματος όχι και η καλύτερη, τότε μπορεί να φταίει η έλλειψη σεροτονίνης. Ο εγκέφαλος παράγει αυτήν την απαραίτητη χημική ουσία του σεξ όταν τρως υδατάνθρακες μαζί με τροφές που περιέχουν το αμινοξύ τρυπτοφάνη, το οποίο βρίσκεται στο κρέας και σε γαλακτοκομικά προϊόντα. Το στρες εξαντλεί τις αποθήκες σεροτινίνης. Η τρυπτοφάνη προκαλεί ύπνο κι έτσι όταν την καταναλώνεις με υδατάνθρακες, ο οργανισμός ηρεμεί για ένα χρονικό διάστημα, ώστε να μπορέσει να αναπληρώσει τη σεροτονίνη και να ενισχύσει την επιθυμία σου. Δοκίμασε ζυμαρικά και θα δεις ευεργετικά αποτελέσματα.
Αλλες τροφές > 100 γραμμάρια ψάρι, κοτόπουλο, μοσχάρι μαζί με ψωμί.

Σπαράγγια
Περιέχουν μεγάλη ποσότητα στεροειδών, κυρίως φυτοοιστρογόνων, κι αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως ορμονική θεραπεία για τους άντρες αλλά και για τις γυναίκες. Υπάρχουν κάποια στοιχεία που δείχνουν ότι αυξάνουν τα επίπεδα τεστοστερόνης στον οργανισμό και υπό τις σωστές συνθήκες, το σπαράγγι μπορεί να μεγαλώσει 22 εκατοστά σε 24 ώρες. Αυτό είναι αρκετό για να σε πείσει για τις ιδιότητές του.


The roots of the traditional diet in ancient Crete: Honey in the Wine

Much has been written in recent years about the traditional Cretan diet, and it would be difficult to be in Crete for long without realising how valued the fresh local ingredients still are to local gourmets. And of course every Cretan is a gourmet by definition.The general scorn for supermarket food among the indigenous population makes me wonder how they (ie the supermarkets!) survive. "Ochi supermarket !" seems to be the proud cry any time we sit down to eat in a Cretan home. Only the paper serviettes, we are assured, have been shop purchased. Tables groan with delicious dishes conjured from the local soil and hard labour. While English tables demand beans from Kenya, strawberries from Spain, and meat from New Zealand, the only airmiles required by the Cretan table are those travelled by bees.

But what do we mean by a "traditional" Cretan diet? I have been fascinated by some recent discoveries about not only the history, but the prehistory of eating on this fertile island. We all know the term "a land flowing with milk and honey" and the word "cornucopia" (horn of plenty) to describe the idea of abundance. Both these terms are associated with ancient Crete, for it was here that the baby god was fed milk from a wild goat"s horn by the Goddess Amaltheia, and honey by the bee Goddess Melissa.

But science as well as myth can now vouch for the ancient roots of the abundance that we still enjoy when we sit down to eat a traditional Cretan meal. Recent developments in DNA analysis has allowed researchers to reveal fascinating details about what the original inhabitants of Knossos and other Minoan settlements had for dinner, and even the tipples they washed it down with! By scraping the inside of vessels and cooking pots up to 5,000 years old, they have revealed an array of dishes that would be remarkably at home on a taverna menu today. For instance, they have found that to make stews, meat was first roasted before being stewed with green vegetables. This is a method I have only seen in Cretan kitchens. Other refinements they have discovered from the astonishingly sophisticated civilisation of around 2,000BC are herb-flavoured milk, olive oil flavoured with saffron, and - yes, you've guessed, retsina! Drinking vessels found in the settlement at Myrtos were found to contain resinated wine, and what"s more, it was toasted oak that had been used to flavour the wine! Tell that to the waitor next time you"re served up with a vinegary retsina! The Minoan wine list seems to have been at least as varied as it is today, with barley beer, mead (wine sweetened with honey), and herb-flavoured wines being enjoyed. Even more incredible, not all the ingredients were local. Some of the resin was found to be copal resin from Africa, and terebinth resin was found in Palestinian wine jars in a late Minoan shipwreck off the coast of Crete. Further evidence that the Minoans were the most adventurous traders of the ancient world!

But what were the staples of this ancient diet ? Well, remarkably familiar ones, it seems. Olives, of course, then as now, were what the reindeer is to the eskimos: essential for food, medicine, cosmetics, light and heat. Meat came from sheep, goats, pigs, and cattle: all originally indigenous wild varieties. Deer were also eaten as was other game. Just as today, a wide variety of pulses were grown and cooked, including peas, lentils, fava beans, broad beans, field beans, and chick peas (what, no gigantes?!) And of course the huge variety of vegetables still known as horta, or wild vegetables today: wild artichoke, asparagus, chicories and endives, radish, wild leeks, wild mustard, saw thistles, purslane, vetches, okra, and many of the bulbs still prized as healthy vegetables and seen in today"s markets. Grains are not prominent crops today, although the corn circles used to thresh grain until recent times are everywhere. But in 3,000 BC there were at least three kinds of wheat as well as barley and rye grown. Modern farmers interested in catering for the health conscious market might note an opportunity here, for early relatives of modern wheat such as so-called spelt wheat, are now known to be healthier as they contain less gluten and don"t trigger the allergies that normal wheat can.

Some of today's staples were not present. Tomatoes did not arrive here until the 19th century, and potatos, bananas and avocados are all quite recent. It has been reported that in the 17th century there were 40 kinds of grapes and as many varieties of olive. In the same period, 29 varieties of wild herbs or vegetables were recorded by the traveller and writer George Sands, who observed that people then lived on these greens almost exclusively for 8 months of the year! That"s a long cleansing diet! However by 1812 another writer spoke of rice and baclava, so decadence was setting in again, at least for some!

In my next article, I will look at fragmentary evidence for some of the medicines that were used in ancient Crete. And I will reveal the precious, mysterious substance that was so valuable that it may have been what stimulated the Minoan economy to flourish so prodigiously and leave such a uniquely rich cultural and artistic heritage.

Cora Greenhill
April 2005

Who is Cora Greenhill? Cora Greenhill lives in Crete and UK, working as a writer and artist, and teaching Gabrielle Roth"s "5Rhythms dancework" -Cora"s website is at http://www.thirteenthmoon.co.uk


Δίαιτα, χοληστερόλη και ασβέστιο: Τι πρέπει να ξέρετε


Εάν σκέφτεστε να κάνετε δίαιτα για να χάσετε βάρος ή να μειώσετε τη χοληστερόλη σας, είναι καλό να ξέρετε ότι το ασβέστιο και η βιταμίνη D μπορεί να σας διευκολύνουν να πετύχετε το στόχο σας.

Η ικανοποιητική λήψη ασβεστίου και βιταμίνης D κατά τη διάρκεια δίαιτας με μείωση της πρόσληψης θερμίδων για απώλεια βάρους, βελτιώνει τα επίπεδα κακής χοληστερόλης στο αίμα μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο για καρδιακά και αγγειακά προβλήματα.

Το σημαντικό αυτό συμπέρασμα προέκυψε από κλινική μελέτη Καναδών γιατρών του πανεπιστημίου του Laval σε 63 παχύσαρκες γυναίκες (δείκτης μάζας σώματος μεγαλύτερος από 30). Οι γυναίκες ακολούθησαν ένα πρόγραμμα δίαιτας με μείωση πρόσληψης θερμίδων για 15 εβδομάδες.

Στην αρχή η καθημερινή ποσότητα ασβεστίου που έπαιρναν οι γυναίκες ήταν 700 mg, δηλαδή χαμηλότερη ποσότητα από αυτή των 1.000 mg που συνιστάται καθημερινά για τους ενήλικες. Επισημαίνεται ότι στο γενικό πληθυσμό υπολογίζεται ότι πέραν του 50% των γυναικών λαμβάνουν καθημερινά χαμηλότερη ποσότητα ασβεστίου από αυτή που συνιστάται. Επίσης στους υπέρβαρους και παχύσαρκους, παρατηρείται πολύ συχνά χαμηλή πρόσληψη ασβεστίου.

Στην έρευνα τους, οι Καναδοί γιατροί χορήγησαν στις γυναίκες είτε ένα εικονικό φάρμακο είτε 1.200 mg ασβεστίου μαζί με βιταμίνη D για διευκόλυνση της απορρόφησης ασβεστίου. Η βιταμίνη D διευκολύνει την απορρόφηση του ασβεστίου από το έντερο.

Μετά από 15 εβδομάδες η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων έδειξε ότι σε σύγκριση με την ομάδα των γυναικών που λάμβαναν εικονικό φάρμακο, στην ομάδα των γυναικών που λάμβαναν καθημερινά ασβέστιο και βιταμίνη D, υπήρχε μεγαλύτερη πτώση της κακής χοληστερόλης LDL και μεγαλύτερη αύξηση της καλής χοληστερόλης HDL.

Επίσης παρατηρήθηκε ότι ο αριθμός των κιλών που χάνονταν λόγω της δίαιτας δεν είχε επίδραση στη βελτίωση των επίπεδων χοληστερόλης αίματος. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι πιθανόν σε γυναίκες που έχουν χαμηλή καθημερινή πρόσληψη ασβεστίου, είναι δυνατόν τα συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D, να μειώνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων όπως συμβαίνει και στις γυναίκες που κάνουν δίαιτα.

Το συμπέρασμα των ερευνητών είναι ότι οι γιατροί θα πρέπει να εξετάζουν το ενδεχόμενο να χορηγούν συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D σε ανθρώπους με χαμηλή καθημερινή πρόσληψη ασβεστίου οι οποίοι κάνουν πρόγραμμα δίαιτας για απώλεια βάρους.

Η σχέση ασβεστίου και παχυσαρκίας έχει επανειλημμένα απασχολήσει τους ερευνητές. Η εν λόγω Καναδική επιστημονική ομάδα, το 2003 είχε ανακαλύψει ότι σε ανθρώπους με χαμηλή καθημερινή πρόσληψη ασβεστίου, υπάρχει ψηλότερο ποσοστό λίπους στο σώμα, μεγαλύτερη διάμετρος μέσης (σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για καρδιακή πάθηση, έμφραγμα) και ψηλότερα επίπεδα αίματος κακής χοληστερόλης LDL σε σύγκριση με ανθρώπους που έχουν μέτρια έως κανονική ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου.

Μια άλλη έρευνα διάρκειας 6 ετών, έδειξε ότι τα άτομα που μειώνουν την καθημερινή τους κατανάλωση σε γαλακτοκομικά προϊόντα, κερδίζουν επιπρόσθετα κιλά, αυξάνεται το ποσοστό σε λίπος του σώματος τους και αυξάνεται η περίμετρος της κοιλιάς τους.

Θα συγκρατήσουμε ότι είναι σημαντικό να βεβαιωνόμαστε ότι κάθε μέρα αυτά που τρώμε ή πίνουμε, περιέχουν τις απαραίτητες για τον οργανισμό μας ποσότητες ασβεστίου. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα είναι μια εξαίρετη πηγή ασβεστίου αλλά θα εισηγούμαστε προτίμηση σε προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπη για καλύτερο έλεγχο των λιπιδίων αίματος (χοληστερόλη και τριγλυκερίδια).

Τα άτομα που θέλουν να κάνουν δίαιτα για να χάσουν βάρος ή και να βελτιώσουν τα επίπεδα λιπιδίων στο αίμα τους, είναι καλό να συζητούν με το γιατρό τους, εάν στη δική τους περίπτωση τα συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D μπορεί να είναι ωφέλιμα.

Βιβλιογραφία:

Supplementation with calcium + vitamin D enhances the beneficial effect of weight loss on plasma lipid and lipoprotein concentrations, American Journal of Clinical Nutrition 2007;85:54-59,

ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ

Ο ανθρώπινος οργανισμός χρειάζεται τρεις μερίδες γαλακτοκομικών την ημέρα. Το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί είναι από τις πλουσιότερες πηγές πρόσληψης ασβεστίου, ενώ είναι συνυφασμένα με την ύπαρξη του ανθρώπου. Αρχαία κείμενα που χρονολογούνται από το 1600 π.Χ. τονίζουν τη σημασία τους στον ανθρώπινο οργανισμό. Ακόμη και ιστορικοί, όπως ο Ηρόδοτος, περιγράφουν στα κείμενά τους τη διαδικασία παραγωγής βουτύρου ή τη διαδικασία παραγωγής

Γάλα

Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για να κτίσουμε και να διατηρήσουμε έναν γερό οργανισμό είναι οι πρωτεΐνες, οι υδατάνθρακες, οι βιταμίνες, το ασβέστιο και o φώσφορος. Όλα αυτά τα υπερπολύτιμα, στοιχεία βρίσκονται σε μεγάλες ποσότητες στο αγελαδινό γάλα. Οι πρωτεΐνες αποτελούν το βασικό δομικό συστατικό του οργανισμού. Διασφαλίζουν τη σωστή λειτουργία του καθώς και την ανάπτυξη των μυών.

Το γάλα είναι το μοναδικό τρόφιμο στη φύση που περιέχει τον υδατάνθρακα λακτόζη, που είναι μια χρήσιμη πηγή ενέργειας.

Το σημαντικότερο είναι ότι το γάλα περιέχει λιποδιαλυτές και υδατοδιαλυτές βιταμίνες. Οι περισσότερες τροφές, όπως π.χ. τα λαχανικά και τα φρούτα, περιέχουν κυρίως υδατοδιαλυτές βιταμίνες, ενώ το λάδι της ελιάς μόνο λιποδιαλυτές. Από τις βιταμίνες του γάλακτος ιδιαίτερη σημασία έχουν οι Α, Β1, Β2, Β12, C, D.

Ασβέστιο: Παίζει τον σημαντικότερο ρόλο στη δημιουργία γερών και υγιών οστών και γι' αυτό είναι απολύτως απαραίτητο ιδιαίτερα στον παιδικό οργανισμό που αναπτύσσεται. Επίσης συμβάλλει στην ανάπτυξη γερών δοντιών, βοηθά στην πήξη του αίματος και, ακόμη, δημιουργεί ασπίδα προστασίας κατά της οστεοπόρωσης. Το ασβέστιο πρέπει να αφομοιωθεί από τον οργανισμό του ανθρώπου. Πρέπει δηλαδή να απορροφηθεί σωστά από το έντερο, να περάσει στην κυκλοφορία του αίματος και να φθάσει στα οστά, στα δόντια κτλ. Στην αποτελεσματική απορρόφηση του ασβεστίου βοηθούν πολλοί παράγοντες, τον σημαντικότερο όμως ρόλο τον παίζουν οι βιταμίνες D και C. Γι' αυτόν τον λόγο το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα εμπλουτίζονται συνήθως με τις βιταμίνες αυτές. Ένας ακόμη παράγοντας που βοηθά στην εντερική απορρόφηση του ασβεστίου είναι η λακτόζη (ένας υδατάνθρακας που περιέχεται στο γάλα).

Το ασβέστιο δεν επαρκεί για το «χάσιμο» ενός γερού οργανισμού. Οι βιταμίνες που περιέχονται στο γάλα παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στη σωστή ανάπτυξη και στην υγεία των υπόλοιπων τμημάτων του παιδικού οργανισμού, του δέρματος, των ματιών και των ιστών που συνθέτουν τα υπόλοιπα όργανα.

Βιταμίνη Α: Ενισχύει την αύξηση των ιστών και βοηθά στη διαμόρφωσή τους κατά την ανάπτυξη του παιδιού. Παράλληλα προφυλάσσει την υγεία του δέρματος και των ματιών. Βοηθά στην ανάπτυξη και στην όραση.

Βιταμίνη C: Ενισχύει την απορρόφηση του ασβεστίου. Επίσης βοηθά στον σχηματισμό του συνδετικού ιστού, γι' αυτό και παίζει ευεργετικό ρόλο στην επούλωση των τραυμάτων και στη γρήγορη επαναφορά του οργανισμού έπειτα από ατυχήματα. Εχει επίσης αντιοξειδωτική δράση και ενισχύει την άμυνα του παιδικού οργανισμού. Έτσι βοηθά στη διατήρηση της υγείας των παιδιών όσο είναι μικρά, αλλά και καθώς μεγαλώνουν.

Ριβοφλαβίνη ή βιταμίνη Β2: Συμβάλλει σημαντικά στη γρήγορη ανάπτυξη των παιδιών, ενώ επίσης σπουδαίος είναι ρόλος της στη μετατροπή των τροφών σε ενέργεια. Επίσης βοήθα τον παιδικό οργανισμό να αξιοποιήσει τα πολύτιμα Θρεπτικά συστατικά, όπως είναι οι πρωτεΐνες ή οι υδατάνθρακες

Τι πρέπει να γνωρίζουμε

Χάνονται τα θρεπτικά συστατικά του γάλακτος με την παστερίωση;

Όχι δεν χάνονται. Η βιολογική αξία των συστατικών του γάλακτος παραμένει η ίδια μετά την παστερίωση. Η παστερίωση έχει σκoπό την καταστροφή των παθογόνων μικρoοργανισμών που υπάρχουν στο νωπό γάλα.

Τα θρεπτικά συστατικά του σοκολατούχου γάλακτος είναι μειωμένα σε σχέση με το λευκό γάλα;

Όχι, δεν είναι. Το σοκολατούχο γάλα έχει όλα τα θρεπτικά συστατικά του γάλακτος.

Πόσες ώρες μένει το γάλα εκτός ψυγείου;

Το γάλα αποτελεί άριστο θρεπτικό υπόστρωμα για την ανάπτυξη των μικροοργανισμών. Επομένως, η συντήρηση του γάλακτος αποσκοπεί στην ανακοπή του πολλαπλασιασμού των μικροοργανισμών ενώ ταυτόχρονα συντελεί στη διαφύλαξη του προϊόντος από φυσικοχημικές αλλοιώσεις. Το φρέσκο γάλα και το γάλα υψηλής παστερίωσης συντηρούνται μόνο στο ψυγείο. Αν παραμείνουν εκτός ψυγείου για κάποιο διάστημα, υπάρχει κίνδυνος αλλοίωσης. Το γάλα «κόβει», αποκτά λόγω της παραγωγής γαλακτικού οξέος ξινή γεύση και στη συνέχεια η καζεΐνη του πήζει και το γάλα διαχωρίζεται σε ένα αδιάλυτο μέρος (πήγμα) και σε ένα θoλό υγρό (ορό).

Καζεΐνη

Το γάλα είναι το μοναδικό τρόφιμο στη φύση που περιέχει την υψηλής σημασίας πρωτεΐνη, γνωστή ως καζεΐνη.

Τα πεπτίδια που προέρχονται από την καζεΐνη έχουν τις ακόλουθες ιδιότητες:

α. Ενισχύουν τη φυσική άμυνα του οργανισμού.

β. Ρυθμίζουν τη σωστή πίεση του αίματος.

γ. Βοηθούν στην αντιμετώπιση του στρες.

δ. Θα πρέπει να τονιστεί ότι τα πεπτίδια που προέρχονται από την καζεΐνη έχουν καταπραϋντικές ιδιότητες.

Το γάλα εβαπορέ, το ζαχαρούχο αφυδατωμένο και το παστεριωμένο γάλα μακράς διαρκείας (UHT) διατηρούνται εκτός ψυγείου ως τη στιγμή που ανοίγεται η συσκευασία τους. Μετά το άνοιγμα πρέπει να καταναλώνονται αμέσως, διαφορετικά επιβάλλεται η διατήρησή τους στο ψυγείο.

Γάλα μακράς διαρκείας

Το γάλα χάνει την αξία του (βιταμίνες) μόνο όταν παστεριωθεί (αφού το βράσουμε).

Το μακράς διάρκειας πήζει. Αυτό το καταλαβαίνουμε αν ανακινήσουμε το κουτί και ακούσουμε κάτι στέρεο να υπάρχει εντός του (ο λεγόμενος παφλασμός).

Σκόνη γάλακτος

Πρέπει να συντηρείται σε θερμοκρασία κάτω των 20°C. Δεν αλλοιώνεται από μικρόβια διότι έχει χαμηλή υγρασία, η οποία δεν ευνοεί τη μικροβιακή ανάπτυξη. Δεν πρέπει να φυλάγεται σε υγρό μέρος διότι μπορεί να αναπτυχθούν μύκητες. Αν το γάλα αυτό διαλυθεί σε νερό, πρέπει να καταναλώνεται αμέσως. Συστήνεται η χρήση γάλακτος σε μορφή σκόνης από τους διαμένοντες σε σκηνές οι οποίοι δεν διαθέτουν ψυγείο.

Συντήρηση

Το παστεριωμένο γάλα Θα πρέπει να καταναλώνεται σε διάστημα 2-3 ημερών από την ημέρα παραγωγής του. Συντηρείται σε Θερμοκρασία κάτω των 5°C. Δεν πρέπει να μένει εκτός ψυγείου. Παρατηρείται αλλοίωση και το καταλαβαίνουμε από την οσμή και τη γεύση.

Την αλλοίωση μπορούμε να την καταλάβουμε από την πικρή και αλμυρή γεύση, τους κόκκους που ενδεχομένως να έχει από την αμμώδη υφή και τη γεύση ψαριού.

Τυρί

Το τυρί είναι το τρίτο προϊόν της σειράς των γαλακτοκομικών προϊόντων. Σε συνδυασμό με ψωμί ή με φρούτα μπορεί να αποτελέσει ένα πλήρες ενδιάμεσο γεύμα με πολύ σημαντικά οφέλη για το παιδί. Το τυρί παρέχει ακόμη στον παιδικό οργανισμό μια σημαντική ποσότητα φωσφόρου, σιδήρου και βιταμίνης Β και D.

Η αλλοίωση των τυριών εξαρτάται από το ποσοστό της υγρασίας τους. Όσο μεγαλύτερη υγρασία έχουν τόσο ευκολότερα αλλοιώνονται, γι' αυτό επιβάλλεται η άμεση κατανάλωσή τους ή συντήρησή τους σε ψυγείο.

Ακόμη αναπτύσσονται μικροοργανισμοί, οι οποίοι παράγουν ανεπιθύμητα αέρια που το διογκώνουν. Οι λεγόμενοι ευρωτομύκητες σχηματίζουν έγχρωμες κηλίδες στην επιφάνειά του, κοινώς μουχλιάζει, ενώ ταγγίζει το λίπος του.

Χρυσόs οδηγός

Πόσον καιρό διατηρείται το τυρί;

Τα μαλακά τυριά καλό είναι να καταναλώνονται σε σύντομο χρονικό διάστημα από την αγορά τους. Σε γενικές γραμμές, όσο σκληρότερο είναι το τυρί τόσο περισσότερο χρόνο διατηρείται. Ωστόσο το τυρί εξακολουθεί να ωριμάζει, ανεξάρτητα από το πόσο καλά είναι αποθηκευμένο. Τα σκληρά τυριά διατηρούνται για κάποιους μήνες, ενώ τα μαλακότερα διατηρούνται μία με τρεις εβδομάδες αφού ανοιχθούν, αν φυλάσσονται σε αεροστεγές δοχείο. Επίσης το τυρί διατηρείται περισσότερο καιρό όταν είναι κομμένο σε κομμάτια παρά όταν είναι τριμμένο.

Πώς διατηρείται καλύτερα το τυρί στο ψυγείο;

Το τυρί πρέπει να φυλάσσεται σε Θερμοκρασία +2°C ως + 4°C στην αρχική του συσκευασία (πλαστική σακούλα ή δοχείο). Αφού ανοιχθεί καλύτερα διατηρείται σε διαφανή μεμβράνη, αλουμινόχαρτο ή πλαστικό δοχείο συντήρησης τροφίμων, που το βοήθα να διατηρεί τη υγρασία του. Τυριά με έντονη μυρωδιά, όπως η φέτα, καλό είναι να φυλάσσονται σε ξεχωριστό δοχείο, για να μη μεταφέρεται η μυρωδιά σε άλλα τρόφιμα.

Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να λιώσει το τυρί;

Το τυρί λιώνει γρηγορότερα όταν είναι κομμένο σε μικρά κομμάτια ή τριμμένο. Όταν προσθέτετε τυρί σε φαγητό που βράζει, χαμηλώστε τη φωτιά και ανακατεύετε συνεχώς με ξύλινο κουτάλι. Η δυνατή φωτιά σκληραίνει το τυρί και το μετατρέπει σε λεπτές ίνες. Όταν φτιάχνετε σάλτσα με τυρί, βάζετε το τυρί στο τέλος και ανακατεύετε ώσπου να αρχίσει να λιώνει.

Πρέπει να πετάξω το τυρί που αρχίζει να έχει σημάδια μούχλας;

Αφού το τυρί ανοιχθεί από τη αρχική συσκευασία του και παραμείνει κάποιες ημέρες στο ψυγείο, είναι πολύ πιθανό να παρατηρηθούν σημάδια μούχλας στην εξωτερική επιφάνειά του. Παρ' ότι οι περισσότερες μορφές μούχλας είναι αβλαβείς για τον οργανισμό, για να είστε πιο ασφαλείς, αφαιρέστε με το μαχαίρι περίπου 2 εκ. από την επιφάνεια του τυριού όπου παρατηρείται μούχλα. Καταναλώστε το υπόλοιπο τυρί σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Υπάρχει διαφορά στην περιεκτικότητα ασβεστίου στα μαλακά τυριά σε σχέση με τα σκληρά;

Η συγκέντρωση ασβεστίου στα γαλακτοκομικά προϊόντα διαφέρει σημαντικά από προϊόν σε προϊόν, ανάλογα με το είδος και την τεχνολογία παραγωγής. Είναι μεγαλύτερη στα σκληρά τυριά σε σχέση με τα μαλακά και μειώνεται με την αύξηση της λιποπεριεκτικότητας του τυριού. Εκατό γραμμάρια μαλακού τυριού καλύπτουν το 30%-60% των ημερήσιων αναγκών σε ασβέστιο ενός ενήλικου ατόμου, ενώ ίση ποσότητα σκληρού τυριού τις καλύπτει πλήρως. Για παράδειγμα, 100 g νωπή μυζήθρα καλύπτουν το 17%ο των ημερήσιων αναγκών ασβεστίου ενός ενηλίκου, μια μερίδα φέτα (65 g) καλύπτει το 40%ο, μια μερίδα κεφαλοτύρι (55 g) το 55%, ενώ μια μερίδα γραβιέρα (55 g) καλύπτει το 68% των αντιστοίχων αναγκών.

Τι να προσέχουμε;

Τη διόγκωση λόγω παραγωγής αερίων από μικροοργανισμούς (στα σκληρά τυριά).

Την αμμώδη υφή (λευκοκίτρινους κόκκους).

Τη μαύρη υφή (φαιό ή μαύρο χρώμα).

Τη θερμοκρασία συντήρησης (κάτω των 4 βαθμών).

Το χρώμα και την οσμή.

Γιαούρτι

Γιαούρτι είναι το γαλακτοκομικό προϊόν που παράγεται από τη ζύμωση του γάλακτος με τη δράση συγκεκριμένων μικροοργανισμών. Οι μικροοργανισμοί αυτοί πρέπει να είναι άφθονοι και ζωντανοί στο τελικό προϊόν καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του, γιατί στη δράση τους οφείλονται οι ευεργετικές ιδιότητες του γιαουρτιού. Το γιαούρτι είναι μια πολύ θρεπτική και εύπεπτη τροφή, κατάλληλη για όλες τις ηλικίες και φυσικά για όλες τις φάσεις της ανάπτυξης. Το γιαούρτι περιέχει υψηλό ποσοστό πρωτεϊνών, ασβεστίου, φωσφόρου, ψευδαργύρου, βιταμινών Α, Β2 και Β12. Ο συνδυασμός όλων αυτών των συστατικών συμβάλλει στη γρήγορη ανάπτυξη του οργανισμού και στη διατήρηση της υγείας του ανθρώπου.

Συγκεκριμένα οι πρωτεΐνες αποτελούν τα σημαντικότερα «δομικά» συστατικά για την αύξηση των οργάνων και του σκελετού και κυρίως για την ανάπτυξη των μυών. Η βιταμίνη Α προστατεύει την όραση και τα δόντια, ενώ είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του δέρματος, η Β2 χαρίζει ενέργεια στον παιδικό οργανισμό και η Β12, εκτός από τη βοήθεια που προσφέρει στην απορρόφηση των συστατικών, συμβάλλει στην παραγωγή των ερυθρών. αιμοσφαιρίων του αίματος. Περιέχει επίσης ζωντανούς μικροοργανισμούς (οι οποίοι προκύπτουν μετά τη ζύμωση του γάλακτος) οι οποίοι ρυθμίζουν την ισορροπία της εντερικής χλωρίδας, που είναι σημαντική για τη σωστή λειτουργία του εντέρου και την αποφυγή γαστρεντερικών προβλημάτων. Το γιαούρτι έχει αντισηπτικές ιδιότητες λόγω μιας ουσίας του περιέχει, του γαλακτικού οξέος, που εμποδίζει τη ζύμωση και την απορρόφηση των τοξινών. Παράγει ουσίες και φυσικά αντιβιοτικά ικανά να καταστρέψουν βακτηρίδια που προκαλούν ασθένειες (όπως, λόγου χάρη, φυματίωση).

Οι πρωτεΐνες στο γιαούρτι είναι υψηλής βιολογικής αξίας, ενώ η ποιότητά τους είναι ανώτερη από του γάλακτος. Η ποσότητά τους μάλιστα, όπως και εκείνη του ασβεστίου, είναι αρκετά μεγαλύτερη από την αντίστοιχη του γάλακτος γιατί όλα τα συστατικά περιέχονται σε συμπυκνωμένη μορφή. Συγκεκριμένα οι πρωτεΐνες αυτές χωνεύονται πιο εύκολα, διότι είναι περισσότερο τρωτές στα ένζυμα της πέψης. Πράγματι, στο γιαούρτι γίνονται αρκετές ζυμώσεις με αποτέλεσμα να αφομοιώνεται (κατά 93%) από το έντερο πολύ πιο εύκολα από ό,τι το γάλα.

Τα πλούσια Θρεπτικά συστατικά που περιέχει το γιαούρτι και οι σχετικά λίγες Θερμίδες συμβάλλουν στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας.

Ο δωδεκάλογος του γιαουρτιού

1.0ι μικροοργανισμοί του γιαουρτιού κάνουν κάποια από τα συστατικά του γάλατος πιο εύχρηστα και ευκολότερα αφομοιώσιμα μια τον ανθρώπινο οργανισμό.

2.Βοήθα στην καλύτερη αξιοποίηση του ασβεστιου, του φωσφόρου και του σιδήρου του γάλακτος.

3.Διευκολύνει την πέψη.

4.Βοηθά στην καλύτερη λειτουργία του εντερικού συστήματος.

5.Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και είναι ευεργετικό σε περιόδους ανάρρω­σης αρρώστων.

6.Βοηθά στην ανάπτυξη και στη σωματική διάπλαση των παιδιών, λόγω της περιεκτικότητάς του σε ασβέστιο, φώσφορο και βιταμίνες του συμπλέγματος Β.

7.Μερικοί άνθρωποι δεν μπορούν να καταναλώσουν γάλα γιατί τους προκαλεί πόνους στην κοιλιά, διάρροια και φούσκωμα. Αυτά τα συμπτώματα οφείλονται στην αδυναμία τους να πέψουν τη λακτόζη, το φυσικό σάκχαρο που περιέχει το γάλα. Κατά τη μετατροπή του γάλακτος σε γιαούρτι η λακτόζη μειώνεται κατά 20%-30%. Αποτέλεσμα αυτής της μείωσης είναι ότι το γιαούρτι αποτελεί τροφή εύπεπτη ακόμη και για ανθρώπους που δεν μπορούν να πιουν γάλα.

8.Το γιαούρτι, εξαιτίας του γαλακτικού οξέος που περιέχει, έχει μια ελαφρά όξινη και ευχάριστη γεύση και συντηρείται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι το φρέσκο γάλα.

9.Τα γιαούρτια είναι όξινα προϊόντα. Για τον λόγο αυτό, αν παραχθούν κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες υγιεινής, μπορούν να συντηρηθούν χωρίς την παρουσία συντηρητικών.

10.Το γάλα που προορίζεται για την παρασκευή γιαουρτιού θερμαίνεται στους 95°C για περίπου 10-15 λεπτά ή και σε άλλους ισoδύναμους συνδυασμούς θερμοκρασίας -χρόνου. Η παστερίωση του γάλακτος είναι απαραίτητη για να καταστραφούν όλα τα παθογόνα μικρόβια, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ότι το γάλα είναι ασφαλές και απαλλαγμένο από όλους τους παθογόνους μικροοργανισμούς που πιθανόν να βρίσκονται σε αυτό.

11.Στο γιαούρτι έχει ζυμωθεί μέρος των σακχάρων του γάλακτος (λακτόζη) σε γαλακτικό οξύ, με αποτέλεσμα να μην ενοχλούνται αυτοί που παρουσιάζουν δυσανεξία στο γάλα και να είναι πιο εύπεπτο από το γάλα.

12.Οι ευεργετικές ιδιότητες του γιαουρτιού, η ελαφριά του γεύση και το γεγονός ότι απoτελεί μια από τις πιο εύπεπτες τροφές, του δίνουν τη δυνατότητα να μπορεί να καταναλωθεί όλες τις ώρες. Έτσι μπορεί να καταναλωθεί στο γραφείο αντί για το μεσημεριανό φαγητό, σαν επιδόρπιο και φυσικά να αντικαταστήσει το βραδινό γεύμα. Προτείνεται η κατανάλωσή του μετά από θεραπεία ασθενών με αντιβιοτικά ή ακτινοβολίες, για να αποτρέψει την ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών στο εντερικό τους σύστημα (ενισχύοντας τους καλούς μικροοργανισμούς σε αυτό).

Παγωτό

Το παγωτό ισοδυναμεί με ένα δεύτερο πoτήρι γάλα και χαρακτηρίζεται ως ασφαλές τρόφιμο γιατί αποθηκεύεται και καταναλώνεται κατεψυγμένο. Η αμμώδης υφή που αρκετές φορές παρατηρείται στα παγωτά από την κρυστάλλωση της λακτόζης του γάλακτος δεν είναι αλλοίωση. Ο καταναλωτής πρέπει να προσέχει τα παγωτά που κυκλοφορούν συσκευασμένα. Να μην είναι παραμορφωμένα όσον αφορά το σχήμα τους αλλά και να μην έχουν αποψυχθεί και ξαναπαγώσει. Να προτιμώνται παγωτά από γνωστές εταιρείες ώστε να είμαστε σίγουροι για την παστερίωση της πρώτης ύλης, του γάλακτος.

Τι πρέπει να προσέξει ο καταναλωτής όταν αγοράζει παγωτό;

Κατ' αρχάς ο καταναλωτής πρέπει πάντα να αγοράζει το παγωτό από κατάψυξη και να προσέχει να μην έχει παραμορφωθεί. Όταν το αγοράσει, αν δεν το καταναλώσει αμέσως πρέπει να το τοποθετήσει το γρηγορότερο δυνατό σε κατάψυξη. Γι' αυτό στην περίπτωση που το αγοράσει από σουπερμάρκετ πρέπει να το τοποθετεί τελευταίο στο καλάθι του ή, αν χρειαστεί, να το μεταφέρει σε ισοθερμική τσάντα με παγοκύστες.

Πως πρέπει να είναι ένα παγωτό;

Ένα παγωτό πρέπει να είναι μαλακό, απαλό και αφρώδες. Η γεύση του παγωτού πρέπει να είναι ευχάριστη και γλυκιά (εκτός από παγωτά που περιέχουν φρούτα και μπορεί να είναι ξινά), το άρωμά του να θυμίζει γάλα σε συνδυασμό με οποιαδήποτε αλλά συστατικά περιέχει. Ένα λιωμένο και ξαναπαγωμένο παγωτό αναγνωρίζεται εύκολα γιατί χάνει το σχήμα του και περιέχει μικρούς κρυστάλλους που γίνονται εύκολα αντιληπτοί κατά τη δοκιμή του. Το παγωτό δεν θα πρέπει να έχει πικρή ή όξινη γεύση.

Γιατί το παγωτά θεωρείται ασφαλές τρόφιμο;

Γιατί διατηρείται σε θερμοκρασίες κατάψυξης και καταναλώνεται καταψυγμένο.

Περιέχουν συντηρητικά τα παγωτά;

Τα παγωτά δεν έχουν συντηρητικά, γιατί η διατήρησή τους εξασφαλίζεται με την παστερίωση και την κατάψυξη.

ΑΒΓΑ

Λόγων των πόρων που έχουν στο κέλυφός τους αφυδατώνονται πιο γρήγορα το καλοκαίρι με αποτέλεσμα να μεγαλώνει o αεροθάλαμός τους.

Μπορούμε να περιορίσουμε την αλλοίωσή τους αν πριν από την αποθήκευση τους τα επαλείψουμε με παραφινέλαιο που κλείνει τους πόρους.

Το εσωτερικό του αβγού προστατεύεται από το κέλυφός του. Όταν το κέλυφος είναι υγρό επιτρέπεται η ανάπτυξη και η είσοδος μικροβίων στο εσωτερικό του αβγού.

Απαγορεύεται η κατανάλωση αβγών που έχουν σπασμένο ή υγρό κέλυφος ή όταν αυτό είναι λερωμένο από κόπρανα. Επιβάλλεται η συντήρησή τους σε ψυγείο.